Projekt badawczy w przedszkolu - weryfikacja tematów i mini projekty

Już jutro wybory :) Wybory tematu projektu badawczego - ostatniego w tej grupie :) W poprzednim wpisie przytoczyłem pewne ważne cechy, jakie powinien spełniać temat projektu badawczego - szczególnie w nauczaniu początkowym. Tematem projektu powinny być obiekty, zjawiska, które przede wszystkim możemy obserwować w naturze, doświadczać ich w bezpośrednim kontakcie w zasadzie wszystkimi zmysłami. Nie możemy jednak oczekiwać nawet od 6-latków, że w sekundzie zapomną o tym, co je aktualnie interesuje, dlatego też w pierwszych propozycjach na pewno pojawią się np. wróżki, ninja, jednorożce... Ważne jest natomiast, aby te wszystkie pomysły pojawiły się w propozycjach, abyśmy mogli je następnie WSPÓLNIE zweryfikować. I to robiliśmy właśnie dziś. Nie możemy jednak zapominać, że propozycje dzieci, również te nie "projektowe" są wyrazem ich szczerych zainteresowań. Dlatego też u nas podczas weryfikacji nie zniknęły one bez śladu, a trafiły na listę "mini projektów". Są to pomysły, które nie będą brały udziału w głównym głosowaniu, ale będą brane pod uwagę przy planowaniu zajęć w II semestrze.

Tak więc jutro będziemy wybierać spośród 10 propozycji. Choć już przeczuwam, jaki będzie wynik ;)

Projekt Badawczy w Przedszkolu

Projekt badawczy w Kangurowym Przedszkolu to nie tylko element programu nauczania.
To tradycja. To czas, na który z niecierpliwością czeka każdy przedszkolak. Projekty badawcze o różnym stopniu skomplikowania są prowadzone już od 3-latków, a dzieci 6-letnie potrafią jednym tchem wymienić wszystkie poprzednie tematy swoich projektów. Drugi projekt badawczy jest dla nas także znakiem zbliżającej się wiosny (choć mam wrażenie, że w tym roku, jej zbliżanie się można odczuć już od grudnia...). A ponieważ ostatni (zerówkowy) projekt badawczy rozpocznie się już lada chwila, opowiem pokrótce, czym jest projekt badawczy, jak wygląda on w przedszkolu oraz będziemy w nim uczestniczyć od początku do końca :).

Przedstawiony poniżej opis metody projektu opracowany został na podstawie zeszytu metodycznego Magdaleny Korsak "Dokumentowanie projektów badawczych" - publikacji Fundacji Rozwoju Dzieci im. J. A. Komeńskiego

Czym jest projekt badawczy?
Projekty badawcze (ang. Project Approach) to pogłębione badanie tematu o dużej wartości poznawczej. Dzieci same lub z niewielkim wsparciem nauczycieli wybierają obszar swoich – zwykle kilkutygodniowych – dociekań. Zatem najistotniejszym wyróżnikiem tematu jest jego „ważność” dla dzieci, ale także bliskość ich codziennemu doświadczeniu, bo tylko wtedy temat staje się możliwy do pogłębionej eksploracji. Drzewa, kamień, woda i pies są znacznie bardziej „badawcze” (szczególnie w naszym rejonie geograficznym) niźli wulkan, Słońce, czy niestety nawet kangur, a to za sprawą tego, że znajdują się w zasięgu naszej ręki... Możemy zatem badać je nie tylko teoretycznie, sięgając do różnych źródeł i nośników wiedzy, ale przede wszystkim możemy obserwować je w naturze, doświadczać ich w bezpośrednim kontakcie w zasadzie wszystkimi zmysłami… Zasadniczą cechą projektu jest też jego charakter badawczy – działania nie są zaplanowane wcześniej, ale są odpowiedzią na pojawiające się w trakcie pracy pytania, postawione bezpośrednio przez dzieci bądź – szczególnie w grupach młodszych wdrażających się w konwencję projektowej pracy – także przez osobę prowadzącą. Ta interdyscyplinarna metoda pracy sprawdza się doskonale
z dziećmi już od drugiego roku życia, choć oczywiście w zależności od grupy wiekowej i doświadczenia samych badaczy ma nieco (ale tylko nieco) inaczej rozłożone akcenty.

Metoda projektów badawczych zakłada, że proces zdobywania wiedzy przez małe dzieci jest procesem naturalnym, spontanicznym i samodzielnym. Rolą dorosłego nie jest nauczanie, ale koordynowanie pracy dzieci i organizowanie przestrzeni badawczej tak, aby dzieci samodzielnie uczyły się radzić sobie z różnymi emocjami, kształciły różnorodne dyspozycje, zdobywały umiejętności i wiedzę. Ważnym aspektem pracy dorosłego jest również uważna obserwacja oraz dokumentowanie działań dzieci.

Metoda projektów badawczych odpowiada wrodzonej ciekawości dzieci, ich potrzebie poznawania i rozumienia świata. Jest też doskonałym sposobem na rozbudzanie u dzieci zainteresowań naukowych, zwłaszcza matematyczno - przyrodniczych. Poprzez podejście projektowe dzieci uczą się logicznego myślenia, stawiania pytań, zdobywania wiedzy poprzez eksperymentowanie oraz wyciągania wniosków. Ważnym elementem pracy projektowej jest aktywne włączanie do współpracy rodziców i innych osób ze środowiska lokalnego.

Każdy projekt badawczy składa się z trzech etapów:

FAZA I

W tej fazie wybieramy temat, który najbardziej nas interesuje. To także określanie stanu wiedzy o temacie i eksploracja interesujących dzieci pytań i hipotez. Dzieci z jednej strony po prostu bawią się z pomocą wszelkiego rodzaju atrybutów związanych z tematem projektu, ale także dyskutują o temacie, stawiają hipotezy, dzielą się swoimi doświadczeniami.
W tym celu tworzy się siatkę tematyczną. Jest to rodzaj graficznego przedstawienia powiązań między hipotezami i pytaniami dzieci. Siatka przypomina graf, którego centralny punkt stanowi temat projektu, a dziecięce stwierdzenia zapisane przez dorosłego odchodzą od tego punktu promieniście. W tym etapie dzieci mogą zbierać przedmioty i tworzyć kolekcje, opowiadać historie lub za pomocą różnych technik przedstawiać swoje osobiste przeżycia oraz bawić się z wykorzystaniem przedmiotów związanych z projektem.

FAZA II

W tej fazie projektu dzieci wspólnie z dorosłymi planują różnorodne przedsięwzięcia, a następnie w grupach lub pojedynczo gromadzą dane, które pozwolą sprawdzić hipotezy i odpowiedzieć na zadane wcześniej pytania. Gromadzenie danych może mieć formę wywiadów, eksperymentów, rozmów z ekspertami, badań terenowych, a także dokumentowania za pomocą szkiców, modeli, grafów, tabel. Ważne w tym etapie jest dzielenie się zdobywaną wiedzą i weryfikowanie hipotez na bieżąco, stałe sprawdzanie i planowanie na nowo. Dzieci najwięcej uczą się od siebie nawzajem i z własnych doświadczeń.

FAZA III

Ostatnią fazą pracy jest podsumowanie i przedstawienie wyników projektów. Jest to etap domykający zebraną wiedzę i podsumowujący zdobyte umiejętności. W tej części dzieci wraz z osobami prowadzącymi planują, przygotowują, jak i co przedstawić, by odzwierciedlić ich nowo zdobytą wiedzę.

Projekt oficjalnie rusza w przyszłym tygodniu, ale już teraz zbieramy pomysły na jego temat a pod koniec tygodnia po selekcji tematów odbędzie się głosowanie!

Port Czterolatki - piosenka na zakończenie 3 latków :)

Wielkimi krokami zbliżają się zakończenia roku. A ponieważ częstym motywem jest żeglarskie zakończenie roku - proponuję moją piosnkę, którą kilka lat temu napisałem dla mojej grupy.

"Port Czterolatki"

I
Gdzie fale i piasek na plaży
Gdzie wielkie cumują statki
tam cel jest naszej podróży
tam dziś wyruszają 3-latki

Ref.
Nie straszne nam wiatru porywy
Nie straszna nam zła pogoda
Przedszkolak to żeglarz prawdziwy
Na morzu czeka przygoda

II
Na statku każdy pokaże
Jak pokład zmywa przy cumie
Tu się dopiero okaże
Jak każdy z nas dużo umie

Ref.

III
Na koniec tej krótkiej podróży
To nie są już te same statki
Tu każdy odważny i duży
Tu wita nas port “Czterolatki”


Nutki wraz z chwytami: TUTAJ

Podkład z pianina: TUTAJ

Pudełko tajemnic + propozycje zabaw

Pudełka czy woreczki tajemnic są często przez nas używane. Z jednej strony mogą aktywować wyobraźnię, a z drugiej skupienie i uwagę. Ostatnio stworzyłem pudełko, w którym jedynie osoba badająca przedmiot nie widzi go. Reszta grupy cały czas widzi wszystko i musi wykazać się niezwykłą cierpliwością, żeby nie podpowiadać co się dzieje wewnątrz pudełka. Pudełko zbudowałem ze zwykłego kartonowego pudła z wyciętą jedną ścianą. W przeciwległej ściance wyciąłem dwa otwory na ręce, do których doszyłem dwie skarpety z obciętymi paluchami. Te skarpety dały z jednej strony komfort dla rąk, z drugiej strony pewność nie podglądania :).

Oprócz standardowego zgadywania przedmiotów ostatnio posypały się nowe pomysły na zabawy z pudełkiem. Jedną z nich jest PRZERYSOWYWANIE W CIEMNO.

W tej zabawie dzieci otrzymują prosty rysunek do przerysowania bez patrzenia na kartkę. Co mnie zaskoczyło, dzieciaki nie frustrują się tym, że efekt ich pracy nie jest idealny. Wszystkie traktują to jak dobry żart, "Karykaturę". Dzieci samodzielnie również chętnie tworzą wzory dla siebie oraz innych przedszkolaków.

Dzisiaj zmodyfikowaliśmy zabawę i zrobiliśmy BUDOWANIE W CIEMNO mniej lub bardziej skomplikowane konstrukcje z lego według wzoru na pudełku. Trzeba było widzieć to SKUPIENIE...

Dzieci same dozują sobie poziom trudności.

Dobre Patenty #1 - Segregator kredek

Po kilku miesiącach testów muszę podzielić się z Wami pomysłem na segregator kredek. Jest to pomysł, który kilka lat temu zaliczył kompletną porażkę. Teraz miałem drugie podejście. Tym razem sukces murowany!!! O co chodzi? A no o to, aby na każdym stoliku, każde dziecko miało zawsze do dyspozycji każdy kolor kredki. Nie będę rozwodził się nad technologią - użyłem pudełka, rolek po papierze toaletowym i kleju na gorąco. W czym tkwi sedno sukcesu? W tym, że bez ŻADNEJ instrukcji, ANI JEDNEJ prośby, starszaki od pierwszego dnia, gdy segregator się pojawił dbały o to, aby kredki się nie mieszały. Same z siebie poczuły, że dla ich własnego komfortu porządek jest tam potrzebny :)

Piosenka na dzień Babci i Dziadka

Może ktoś jeszcze jest przed tą uroczystością, więc podsyłam moją najświeższą piosenkę :) moje starszaki nauczyły się jej w 2 dni.

Michał Danecki

Rano przy płatkach

I
D.                              G.              A  
Czasem tak myślę rano przy płatkach,
D.                           G.           A
Jakby tu porwać Babcię i Dziadka
D.                      G.
I zanim dowie się o tym Tata
A.                                            D        (GA)
Wyruszyć z nimi na koniec świata.

Ref.
G.                                           D
Wiedzą to dzieci na całym świecie
G.                                                    D
I w każdym domu, na każdej planecie.
G.                                         e
I my to wiemy przez cały czas,
G.                                         A
Babcia i Dziadek kochają nas!

II
Z kochaną babcią i drogim Dziadkiem
Popłynę wtedy ogromnym statkiem,
Razem będziemy w pogodne noce
Gwiazdy oglądać pod ciepłym kocem

Ref

III
I chociaż statek z łóżka zrobiony
A morze to kawałek zasłony,
To pośród wiatru i pośród fal,
Z Waszą miłością płyniemy w dal.

Ref.

Podkład poglądowy nagrywany metodą garażową (bez przygrywki) :

https://drive.google.com/file/d/1_1yW7lTN-8Gi17rzUjxwrsEPsXfCrDSs/view?usp=drivesdk

Kalendarz magnetyczny

Każdy nauczyciel przedszkola, a szczególnie taki, który prowadzi tą samą grupę od maluchów aż do starszaków w pewnym momencie zauważa, jak fascynującą dla przedszkolaka rzeczą jest kalendarz. W moim przypadku dzieje się tak zwykle w 5-latkach. Dlaczego? Kalendarz daje dziecku poczucie samodzielności, niezależności i bezpieczeństwa. Samodzielności i niezależności, bo nie musi już nikogo pytać, kiedy będzie dzień zabawki, albo kiedy będą ulubione zajęcia dodatkowe. Bezpieczeństwa dlatego, że eliminuje niepokój związany z niewielką jeszcze wiedzą o upływającym czasie. Znamy to doskonale choćby z grup młodszych, w których nieoceniony jest symboliczny plan dnia, który podpowiada maluszkom np. kiedy przyjdzie tata. Dostępne są różne rodzaje kalendarzy, często dodawane są do pakietów edukacyjnych. Ja z pomocą miesięcznych plakatów z Bliżej Przedszkola stworzyłem kalendarz magnetyczny.

Zacząłem od przygotowania odpowiedniej wielkości kartonu, który pomieści dwa arkusze A3. Na górze wymienny obrazek symbolizujący miesiąc, na dole wydrukowany z internetu arkusz z kalendarzem danego miesiąca. 

Dobrze jest wydrukować sobie od razu wszystkie miesiące - unikniemy wtedy kłopotu, że w kolejnym miesiącu, gdy będziemy chcieli go wydrukować zmienią nam się ustawienia drukarki i kratki dni nie będą już w tych samych miejscach. Dlaczego jest to ważne? Zobaczcie:

Gdy już nakleimy obrazek miesiąca (ja robię to na gumce, aby łatwo było wymienić) robimy pinezką dziurki na środku KAŻDEJ kratki z dniem. Gdy następnie zdejmiemy arkusz miesiąca, pozostaną nam ślady, w których następnie przyklejamy małe, metalowe podkładki.

Na podkładki naklejamy arkusz z danym miesiącem.

Do przygotowania pozostaje tylko znacznik dnia - ja wydłubałem w plasterku korkowym dziurę na magnes i przykleiłem go klejem na gorąco - sprawdza się doskonale. Po naklejeniu miesiąca trzyma się dokładnie środka kratki.

Dla ważnych wydarzeń zawsze pozostaje miejsce w kratkach na rysunek lub naklejkę :). Starszaki uwielbiają nasz kalendarz i zawsze sami chcą zmieniać pozycję znacznika, liczą ile dni pozostało do jakiegoś wydarzenia i przypominają sobie co było wcześniej.